บทกาพย์กลอนที่ช่างเหมาะสมกับเกศสุรางค์

หลังจากที่แม่หญิงเกศสุรางค์ได้นำอาหารของสมัยปัจจุบัน ทั้ง มะม่วงน้ำปลาหวาน กุ้งแม่น้ำเผากับน้ำจิ้มซีฟู๊ดรสเด็ด อีกทั้งยังจะเอาหมูกระทะไปเผยแพร่ในสมัยอยุธยาอีก เราจึงอดคิดถึงกาพย์บทหนึ่งซึ่งช่างเหมาะกับแม่หญิงยิ่งนักและคิดว่าแม่หญิงก็น่าจะชอบกาพย์บทนี้เช่นกัน ทำให้จิตนาการกว้างไกลไปว่าถ้าแม่หญิงได้เอากลอนบทนี้มาท่องให้คนสมัยอยุธยาฟังพร้อมตระเตรียมอาหารทั้ง 30 เมนูนี้ให้คนได้ชิมกันแล้วแม่หญิงคงมัดใจทั้งพี่หมี่นพี่ขุน ทั้งครอบครัว และทั้งบ่าวไพร่ได้มิใช่น้อยเลยทีเดียว

โดยกาพย์ที่พูดถึงนี้ก็คือ “กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน” ประพันธ์โดยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (ร.๒) ซึ่งถูกจัดอยู่ในการเรียนการสอนวิชาภาษาไทยในปัจจุบัน ในกาพย์เห่นี้จะกล่าวเปรียบเปรยถึงอาหารไทยและของหวานต่างๆ ถือว่าเป็นการประมวลเอาอาหารจานที่ได้รับความนิยมในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นมารวมไว้ให้เราได้พอเห็นชีวิตความเป็นอยู่และวิถีการกินอันพิถีพิถันของเจ้านายสมัยก่อนกันทีเดียว

ตอนนี้แค่ได้อ่านก็รู้สึกหิวแล้วค่ะ ระหว่างรอบุพเพสันนิวาสตอนต่อไป ข้าอยากให้ออเจ้าได้เห็นถึงหน้าตาของอาหารเหล่านี้ด้วย ฉะนั้นเรามาเริ่มกันที่อาหารคาวกันเถอะออเจ้า

 

เห่ชมเครื่องคาว
อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน มัสมั่น

 

มัสมั่นแกงแก้วตา                 หอมยี่หร่ารสร้อนแรง

ชายใดได้กลืนแกง                 แรงอยากให้ใฝ่ฝันหา

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ยำใหญ่ ยำรวมมิตร

 

                               

ยำใหญ่ใส่สารพัด                 วางจานจัดหลายเหลือตรา

รสดีด้วยน้ำปลา                      ญี่ปุ่นล้ำย้ำยวนใจ

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ตับเหล็ก

 

 

ตับเหล็กลวกหล่อนต้ม          เจือน้ำส้มโรยพริกไทย

โอชาจะหาไหน                       ไม่มีเทียบเปรียบมือนาง

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน หมูแนม

 

 

หมูแนมแหลมเลิศรส               พร้อมพริกสดใบทองหลาง

พิศห่อเห็นรางชาง                     ห่างห่อหวนป่วนใจโหย

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ก้อยกุ้ง

 

 

ก้อยกุ้งปรุงประทิ่น               วางถึงลิ้นดิ้นแดโดย

รสทิพย์หยิบมาโปรย               ฤๅจะเปรียบเทียบทันขวัญ

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน แกงเทโพ

         

 

เทโพพื้นเนื้อท้อง                  เป็นมันย่องล่องลอยมัน

น่าซดรสครามครัน                 ของสวรรค์เสวยรมย์

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน แกงขม

 

 

ความรักยักเปลี่ยนท่า             ทำน้ำยาอย่างแกงขม

กลอ่อมกล่อมเกลี้ยงกลม        ชมไม่วายคล้ายคล้ายเห็น

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ข้าวหุง

 

 

ข้าวหุงปรุงอย่างเทศ             รสพิเศษใส่ลูกเอ็น

ใครหุงปรุงไม่เป็น                   เช่นเชิงมิตรประดิษฐ์ทำ

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน แกงคั้วส้ม

 

 

เหลือรู้หมูป่าต้ม                        แกงคั่วส้มใส่ระกำ

รอยแจ้งแห่งความขำ               ช้ำทรวงเศร้าเจ้าตรากตรอม

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน พล่าเนื้อ

 

 

ช้าช้าพล่าเนื้อสด                 ฟุ้งปรากฏรสหื่นหอม

คิดความยามถนอม                 สนิทเนื้อเจือเสาวคนธ์

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ล่า้ตียง

 

 

ล่าเตียงคิดเตียงน้อง              นอนเตียงทองทำเมืองบน

ลดหลั่นชั้นชอบกล                 ยลอยากนิทรคิดแนบนอน

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน หรุ่ม

 

 

 

เห็นหรุ่มรุมทรวงเศร้า            รุ่มรุ่มเร้าคือไฟฟอน

เจ็บไกลในอาวรณ์                   ร้อนรุมรุ่มกลุ้มกลางทรวง

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน รังนก

 

 

รังนกนึ่งน่าซด                    โอชารสกว่าทั้งปวง

นกพรากจากรังรวง                 เหมือนเรียมร้างห่างห้องหวน

 

 

 

อาหารไทย อาหารโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ไตปลา

 

 

ไตปลาเสแสร้งว่า                 ดุจวาจากระบิดกระบวน

ใบโศกบอกโศกครวญ            ให้พี่เศร้าเจ้าดวงใจ

 

 

 

 

ผักโฉมชื่อเพราะพร้อง         เป็นโฉมน้องฤๅโฉมไหน

ผักหวานซ่านทรวงใน             ใคร่ครวญรักผักหวานนาง

 

 

เมื่อจบกับของคาวแล้ว ก็มีคำไทยโบราณที่พูดกันว่า “กินข้าวไม่กินหวานสันดานไพร่” ดังนั้นเราจึงจะต้องกล่าวถึง กาพย์เห่ชมเครื่องหวานกันด้วยเจ้าค่ะ

 

 

 

เห่ชมเครื่องหวาน

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ข้าวเหนียวสังขยา


 

สังขยาหน้าตั้งไข่                  ข้าวเหนียวใส่สีโศกแสดง

เป็นนัยไม่เคลือบแคลง           แจ้งว่าเจ้าเศร้าโศกเหลือ

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ซ่าหลิ่ม

 

 

 

ซ่าหริ่มลิ้มหวานล้ำ              แทรกใส่น้ำกะทิเจือ

วิตกอกแห้งเครือ                     ได้เสพหริ่มพิมเสนโรย

 

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ลำเจียก

 

 

ลำเจียกชื่อขนม                    นึกโฉมฉมหอมชวยโชย

ไกลกลิ่นดิ้นแดโดย                โหยไห้หาบุหงางาม

 

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน มัศกอด

 

 

มัศกอดกอดอย่างไร              น่าสงสัยใคร่ขอถาม

กอดเคล้นจะเห็นความ           ขนมนามนี้ยังแคลง

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ลุดตี่

 

 

ลุดตี่นี้น่าชม                         แผ่แผ่นกลมเพียงแผ่นแผง

โอชาหน้าไก่แกง                    แคลงของแขกแปลกกลิ่นอาย

 

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ขนมจีบ

 

 

ขนมจีบเจ้าจีบห่อ                 งามสมส่อประพิมพ์ประพาย

นึกน้องนุ่งจีบกราย                 ชายพกจีบกลีบแนบเนียน

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ขนมเทียน

 

 

รสรักยักลำนำ                         ประดิษฐ์ทำขนมเทียน

คำนึงนิ้วนางเจียน                   เทียนหล่อเหลาเกลากลึงกลม

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ทองหยิบ

 

 

ทองหยิบทิพย์เทียมทัด         สามหยิบชัดน่าเชยชม

หลงหยิบว่ายาดม                    ก้มหน้าเมินเขินขวยใจ

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ขนมผิง

 

 

ขนมผิงผิงผ่าวร้อน               เพียงไฟฟอนฟอกทรวงใน

ร้อนนักรักแรมไกล                 เมื่อไรเห็นจะเย็นทรวง

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน รังไร

 

 

รังไรโรยด้วยแป้ง                 เหมือนนกแกล้วทำรังรวง

โอ้อกนกทั้งปวง                     ยังยินดีด้วยมีรัง

 

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ทองม้วน

 

ทองหยอดทอดสนิท             ทองม้วนมิดคิดความหลัง

สองปีสองปิดบัง                     แต่ลำพังสองต่อสองขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ทองหยอด

 

 

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน จ่ามงกุฎ

 

 

งามจริงจ่ามงกุฎ                  ใส่ชื่อดุจมงกุฏทอง

เรียมร่ำคำนึงปอง                    สะอิ้งน้องนั้นเคยยล

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน บัวลอย

 

 

บัวลอยเล่ห์บัวงาม                คิดบัวกามแก้วกับตน

ปลั่งเปล่งเคร่งยุคล                 สถนนุชดุจประทุม

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ช่อม่วง

 

 

ช่อม่วงเหมาะมีรส                หอมปรากฏกลโกสุม

คิดสีสไลคลุม                         หุ้มห่อม่วงดวงพุดตาน

 

 

 

 

ขนมไทย ขนมโบราณ กาพย์เห่ชมเครื่องคาวหวาน ฝอยทอง

 

ฝอยทองเป็นยองใย               เหมือนเส้นไหมไข่ของหวาน

คิดความยามเยาวมาลย์           เย็บชุนใช้ไหมทองจีน ฯ

 

 

 

 

หวังว่าออเจ้าจะอิ่มตากับรายการอาหารคาว หวาน มากมายเหล่านี้กันนะเจ้าค่ะ

About The Author

Treuktongjai Saenghiruna

ตรึกเชื่อว่า คนเราจะมีสิ่งใหม่ๆที่เราชอบและอาจเลิกชอบได้ตลอดเวลาและสิ่งที่เราชอบก็ไม่สามารถจะตีกรอบได้ ตรึกเองก็เป็นหนึ่งคนนั้นที่มีความชอบทีหลากหลาย อย่างการที่เราเรียนจบสายวิทย์เพราะเราชอบการทดลองและการทำแลป ก็ไม่ได้จะตีกรอบว่าเราจะต้องชอบและทำทุกอย่างไปในทิศทางนั้น เพราะตัวตรึกกลับชอบการอ่านหนังสือวรรณากรรมเด็กมากกว่าการอ่านหนังสือวิชาการ ชอบการอบขนม ชอบการทำงานฝีมือ และจะดูหลงยุคสุดๆก็คงจะเป็นการชอบต่อจิ๊กซอล์ ตรึกมองว่าสิ่งต่างๆที่เราชอบเกิดจากการที่เราได้พบ ได้เห็น และได้อ่านสิ่งต่าง ดังนั้นตรึกก็หวังว่าในสิ่งที่ตรึกจะนำมาเขียนอาจเพิ่มความชอบในสิ่งที่ต่างออกไปให้กับหลายๆคนได้ เรามาลองทำและชอบสิ่งใหม่ๆไปด้วยกันนะคะ

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.